อภิธานศัพท์และคำศัพท์เทคนิค: คู่มือพจนานุกรม Dime & Web3 ฉบับเข้าใจง่าย

รวมคำศัพท์เทคนิคสำคัญเกี่ยวกับ Dime และบล็อกเชน

เพื่อช่วยให้ผู้ศึกษาและนักวิจัยสามารถเข้าใจบทความวิชาการได้อย่างราบรื่น ทีมนักวิจัย Dime Guides & Resources ได้รวบรวมและอธิบายคำศัพท์ทางเทคนิคที่สำคัญไว้ในคู่มือฉบับนี้:

ก - จ (คำศัพท์หมวด กุญแจ และ เครือข่าย)

1. กุญแจส่วนตัว (Private Key)

รหัสลับทางคณิตศาสตร์ความยาว 256 บิตที่ใช้สร้างลายมือชื่อดิจิทัลเพื่อสั่งการธุรกรรมในบล็อกเชน เจ้าของกุญแจส่วนตัวต้องเก็บรักษาเป็นความลับสูงสุด

2. กุญแจสาธารณะ (Public Key)

รหัสคณิตศาสตร์ที่คำนวณได้จากกุญแจส่วนตัว ใช้ในการตรวจสอบว่าลายมือชื่อดิจิทัลนั้นถูกสร้างขึ้นโดยเจ้าของกุญแจส่วนตัวที่ถูกต้องจริงหรือไม่

3. กลไกฉันทามติ (Consensus Mechanism)

อัลกอริทึมและข้อตกลงที่ทำให้โหนดคอมพิวเตอร์ในเครือข่ายกระจายศูนย์สามารถตกลงเห็นพ้องในสถานะของบัญชีแยกประเภทชุดเดียวกันได้อย่างถูกต้อง

4. คำฟื้นฟูระบบ (Recovery Phrase / Seed Phrase)

ชุดคำศัพท์ภาษาอังกฤษ 12 หรือ 24 คำที่แปลงมาจากตัวเลขสุ่มระดับสูง ใช้สำหรับกู้คืนกุญแจส่วนตัวทั้งหมดในกรณีที่อุปกรณ์สูญหาย

ช - ป (คำศัพท์หมวด บัญชี และ ประมวลผล)

5. โหนดผู้ตรวจสอบ (Validator Node)

เครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่ายในเครือข่ายบล็อกเชนที่ทำหน้าที่รันโปรแกรมตรวจสอบความถูกต้องของธุรกรรม เสนอบล็อกใหม่ และร่วมลงมติในระบบฉันทามติ

6. บัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger)

ฐานข้อมูลที่ถูกจัดเก็บและซิงโครไนซ์พร้อมกันในหลายเครื่องคอมพิวเตอร์ โดยไม่มีคอมพิวเตอร์เครื่องใดเครื่องหนึ่งเป็นศูนย์กลางควบคุม

7. การทำธุรกรรมแบบขนาน (Parallel Transaction Execution)

ความสามารถในการประมวลผลธุรกรรมที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกันในเวลาเดียวกันพร้อมๆ กัน เพื่อเพิ่มปริมาณงานที่ระบบสามารถรองรับได้ต่อวินาที

8. ตัวเชื่อมต่อระบบ (RPC Node / Remote Procedure Call)

โหนดเครือข่ายที่เปิดพอร์ตสื่อสาร เพื่อให้แอปพลิเคชันหรือวอลเล็ตสามารถส่งคำขออ่านข้อมูลและส่งคำสั่งธุรกรรมเข้าสู่บล็อกเชน

ผ - ฮ (คำศัพท์หมวด มิดเดิลแวร์ และ ความปลอดภัย)

9. การทนทานต่อความผิดพลาดแบบไบแซนไทน์ (Byzantine Fault Tolerance - BFT)

คุณสมบัติของระบบคอมพิวเตอร์กระจายศูนย์ที่สามารถทำงานต่อไปได้อย่างถูกต้อง แม้ว่าจะมีโหนดบางส่วนเกิดความเสียหายหรือส่งข้อมูลเท็จเข้ามาในระบบ

10. สภาพแวดล้อมทดสอบ (Testnet)

เครือข่ายบล็อกเชนจำลองที่สร้างขึ้นสำหรับนักวิจัยและนักพัฒนา เพื่อทดสอบการทำงานของโปรแกรมโดยไม่กระทบต่อระบบเครือข่ายหลัก

11. ตัวทำดัชนีข้อมูล (Data Indexer)

ซอฟต์แวร์มิดเดิลแวร์ที่ทำหน้าที่ดึงข้อมูลธุรกรรมจากบล็อกเชนมาจัดเก็บในฐานข้อมูล เพื่อให้แอปพลิเคชันสามารถค้นหาข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว

12. ธุรกรรมเสร็จสมบูรณ์อย่างถาวร (Finality)

จุดเวลาที่ธุรกรรมได้รับการยืนยันและบรรจุลงในบล็อกเชนอย่างแน่นอน โดยไม่สามารถถูกยกเลิก เปลี่ยนแปลง หรือแยกสายย้อนหลังได้อีกต่อไป